İLİMDEN TEFEKKÜRE

Neyi Kaybediyoruz?

İnsan dünyada hakikati aramak üzere bir kemâlat serüvenine namzet iken artık hakikatin/gerçeğin önündeki perdeler gittikçe kalınlaşıyor. Üretilen yapay uyaranlar doğal uyaranlara karşı tepkimizi azalt...


Yapay Zekânın Yükselişi İnsanlığın Düşüşü mü?

İmkânsız gibi görünen bu vb. senaryoların, gerekli tedbirler alınmadığında gerçekleşme ihtimali her zaman vardır. Bütün tedbirlerin alındığını düşünsek bile yine de bazı tehlikeler hâlâ mevcuttur. Örn...


Kutudaki Güvercin Olma

Bir davranış bilimci olan ve davranışların koşullandırılması ve kontrol edilmesi üzerine çalışmalar yürüten Profesör Burrhus Frederic Skinner 1950’li yıllarda güvercinlerle “edimsel koşullanma”* üzeri...


Ninem Haklıydı

İnsanlar 20 Hz-20 kHz frekanslardaki sesleri işitebilir. Yaşlandıkça işitme kaybına uğrarız ve duyabildiğimiz frekans aralığı düşer. Örneğin 17.4 kHz frekans 25 yaş altı gençler ve çocuklar tarafından...


Ormanlar AVM’lerden Daha Huzurlu

Hayatın stres ve kaygısının ormanda yürüyüş yaparak azalması ve huzurlu hissedilmesinin bilimsel bir adı var: Orman Terapisi. Yapılan bir düzine bilimsel çalışmaya göre ormanda yürüyüş yapmak depresyo...


Mutlu Tutsaklık

Sosyal medya ortamında sürekli beğeni almak, akıllı telefonlarımızda oynadığımız oyunlarda kazandığımız anlamsız başarılar vb. durumlar beynin ödül merkezini uyararak dopamin salımını arttırıyor. Bir...


Dindarlık Zihin Sağlığımızı Güçlendiriyor

Dindarlık Zihin Sağlığımızı Güçlendiriyor PubMed’te yayınlanan bir araştırmada 20. yy.’dan bu yana dindarlık ve zihinsel sağlık arasındaki ilişkiyi konu edinen 850’den fazla çalışma incelendi. Araştı...


İnsülinin Keşfi ve İnsanlığını Yitirmemiş Bir Bilim Adamı

İnsülin; hücrelerin kan dolaşımından ihtiyaç duydukları glikozu emmelerine yardımcı olan bir hormondur. İnsülin yokluğunda kandaki glikoz emilemediği için birikir ve kan şekeri yükselir. Bunun sonucun...


Ne Aşılar Masum Ne de Bilim

2023 Nobel ödülleri birçok alanda sahiplerini buldu. Nobel Tıp ödülü ise mRNA teknolojisini geliştiren bilim insanları Katalin Kariko ve Drew Weissman'a verildi. Peki, bu teknoloji size bir yerden tan...


Modern Bilimin Karanlık Yüzü-2

Hakikatin bazı cüzlerini keşfetmemizin bir aracı olan bilim, farklı medeniyetler tarafından kullanıldı, geliştirildi ve diğer medeniyetlere miras olarak bırakıldı. Bazı medeniyetler elinde insanlığa b...


Yaratılış Sütunları

Bu görüntü NASA’nın James Webb Teleskopu tarafından çekildi. Görüntüde gördüğünüz şekil bizden 6.500 ışıkyılı uzaklıktaki Eagle Nebula’nın içerisinde yer alıyor ve ‘Yaratılış Sütunları’ olarak isimlen...


İlimden Tefekküre

Ölüm Yaymaktan Hayat Kurtarmaya Fareler tarih boyunca belki de en fazla iç içe olduğumuz canlılardan biridir. Yeni kıtalar keşfetmek için yola çıkmış bir gemiden tutun da, Ortaçağda inşâ edilmiş bir...


Arılar Bizi Şaşırtmaya Devam Ediyor

Arılar, yeryüzündeki canlı çeşitliliğinin devamı için oldukça önemlidir. Ekolojik sistemde önemli işlevleri olan arılar, biz insanların yiyebileceği şekilde besin üreten tek böcek türüdür. Arılar hakk...


İnsan Umutla Yaşar

Tolstoy bir kitabında “İnsan ne ile yaşar?” diye bir soru sorar ve bu soruya cevap olacak nitelikte güzel bir hikâye anlatır. Soru oldukça önemli bir sorudur. Gerçekten insan ne ile yaşar? İnsan yemed...


İnsan Kalmak Zor Yüreğim

Bir gemi fırtınaya tutulduğunda sığınacak liman arar. Hayat fırtınasında sığınacak limanımız Kur’an ve sünnettir. Yoksa dalgalar arasında batar gideriz. Diğer bir liman da ailedir. Dikkat ederseniz, i...


Evren ve İnsan Beyninin Şaşırtıcı Benzerlikleri

Zaman zaman uzaydan teleskoplarla çekilmiş bazı fotoğraflar görürüz ve bu fotoğraflarda bir nebulanın DNA sarmalıyla veya bir galaksinin gözümüzle olan benzerlikleri bizi şaşırtır. Acaba bu benzerlikl...


Işığı Bile Yutan Kara Delikler

İki kişinin eline bir çarşaf alıp iyice gerdirdiğini ve üçüncü bir kişinin de bir gülleyi alıp bu gerilmiş çarşafa bıraktığını düşünelim. Gülle, kütlesi oranında gerilmiş çarşafı içe doğru bükecektir....


Bağışıklık Sisteminin Covid-19'la Mücadelesi

Bize bahşedilen eşsiz bir savunma sistemine sahibiz. Her gün belki milyonlarca hastalık yapıcı organizmaya maruz kalıyoruz, havadan, yiyecekler ve içeceklerden aldığımız toksik maddeler vücudumuza gir...


İnternetin Hayatımızdaki Yeri

Artık internet araçları arkadaşlarımızın, yakın ilişkide bulunduğumuz kişilerin yerini alıyor. Bir bilgiyi bulmak istediğimizde aklımıza ilk gelen yol internet.


Alkali Hidroliz Yöntemi

Hollanda Ulusal Sağlık konseyi, öldükten sonra insan vücudunun alkali hidroliz yoluyla çözülmesini içeren yeni yöntemin yasallaştırılabileceği konusunda bazı tavsiyelerde bulundu.